• Sanatçı: Erhan Arık
  • Tarih: 30 Nisan 2011 - 5 Haziran 2011
Sergi: Horovel

Erhan Arık fotoğraf ve multimedya belgesel sergisi

Bir rüya gördüm. Ardahan'da dünyaya geldiğim, Ermenilerden kalan evimizin ahır olarak kullandığımız bölümündeydim. Rüyamdaki ses, evin bu en değersizleştirilen bölümü ile ilgili bana hesap soruyordu: "Neden bu oda bu kadar pis? Neden bir zamanlar ekmeğimizi pişirdiğimiz bu taş ocak bugün ahırın bir parçası olarak kullanılıyor?" Ve hatırlayamadığım daha birçok soru ile irkilerek uyandım. Henüz güneş doğmamıştı ki ahırdaki o odaya doğru yürüdüm, kapıyı açtım, ocağın başına geçip taşlara elimi sürdüm ve sustum.

Bugüne kadar bizler Anadolu'yu resmi ağızlardan ve onlar tarafından resmileştirilerek mutlaklaştırılan ve millileştirilen tarihten öğrendik. Bu resmî ve mutlak tarihte sadece savaşlar ve Anadolu'yu sonradan yurt edinmiş olan hainler vardı. Kendisinin dışındakini yok sayan, yabancılaştıran, ötekileştiren ve yarattığı korku imparatorluğu ile sürekli düşman üreten bu tanımlamalar yüzünden, yıllar önceki ismi "Bin tanrı ili" olan Anadolu'ya ait belleğimizi yok ettik. Ve daha çocuk yaşta, rüyalarımızda, bir gün bizi yok edecek olan düşmanlarımızı bekler olduk. Bizler, Ermenileri yarattığımız bu paranoyaların üzerinden tanımlamaya çalıştık.

Ermeni çocukların rüyalarında ise her gece yatmadan önce dedelerinden dinledikleri acı savaş hikâyeleri vardı. Ve bugün Anadolu'ya dair özlemlerini bu korkularından arta kalan kırık cümlelerle tanımlamaya çalışıyorlar.

Kapatılmış olan Kars sınır demir yolu istasyonunda eskiden çalışan ve yıllardır Türkiye'deki dostunu bekleyen Ermeni memur... Türkiye'de çok sevdiği ilkokul öğretmeninin ismini çocuğuna veren Ermeni baba... Bir zamanlar sınırda tarla sürerken Ermenistan tarafındaki köylülere horovellerle* atışmalar yapan Türkiyelilerin anlattığı hikâyeler... Sınırın iki yakasındaki halkları birbirine daha çok yakınlaştırıyor.

Bu projede, Kars'tan başlayarak Iğdır'ın güney ucuna kadar sınırın her iki tarafındaki köyleri dolaşıp fotoğraflar çektim, sınır hikâyelerini dinledim. Sergi, bu fotoğraflardan ve kaydettiğim hikâyelerin videolarından oluşuyor. Her geçen gün kaybettiğimiz belleğimizi yeniden canlandırmak için...

Erhan Arık

* Horovel Anadolu'da çiftçilerin tarlalarda çalışırken okudukları kısa dörtlüklerdir. Horovel aynı içerikle ve isimle sınırın her iki tarafında hâlâ kullanılmaktadır.

Destekleyenler:
City Research Center
Global Dialogue
BEKS